Kłecko

Font Size

Cpanel

Z dziejów gminy

Początki... - Okolice dzisiejszego Kłecka zamieszkałe były już od wieków. Najstarsze znaleziska archeologiczne pochodzą z około V wieku p.n.e. i należą do tzw. kultury pomorskiej. Jednak największe znaczenie grodu w Kłecku przypada na X wiek. Wtedy było ono jednym z wielu, które powstały wokół Gniezna i spłeniały funkcje obronne. Gród ten znajdował się w pobliżu dzisiejszego Stadionu Miejskiego. W 1937 roku były tam prowadzone wykopaliska archeologiczne, które wykazały, że gród istniał do XIV wieku. 

Prawa miejskie - Prawa miejskie Kłecko uzyskało w 1255 roku, a nadał je książę kaliski Bolesław Pobożny. Oryginał aktu spłonął w XV wieku i dlatego akt nadania praw miejskich został potwierdzony przez króla Kazimierza Jagiellończyka. Kolejne potwierdzenia pochodzą od królów: Zygmunta Starego, Zygmunta III Wazy, Władysława IV i Jana Kazimierza. Po lokacji miasto zaczęło się dynamicznie rozwijać. Powstawały liczne cechy skupiające kłeckich rzemieślników: krawców, sukienników, kowali, kuśnierzy, szewców. Jednak najwięcej osób trudniło się rolnictwem.
Kłecko, jak każde miasto, miało ratusz. Ostatnie wzmianki o kłeckim ratuszu pochodzą z 1794 roku, kiedy to pruski lustrator napisał, że był on (ratusz) bardzo zniszczony i w związku z tym wkrótce został rozebrany. W 2005 roku miasto uroczyście obchodziło 750-lecie nadania praw miejskich.

Najazd Krzyżaków - Kłecko wielokrotnie stawiało opór obcym wojskom. W 1308 roku broniło się przed Ślązakami pod dowództwem Bibersteina. W 1331 roku do miasta – nacierając wzdłuż wschodniego brzegu jeziora Gorzuchowskiego – weszli Krzyżacy. Kłecko zostało wówczas splądrowane i spalone. W 1383 roku miasto zostało wciągnięte w bratobójcze walki pomiędzy wielkopolskimi rodami Grzymalitów i Nałęczów.

 „Potop szwedzki”- Osobny rozdział zapisało Kłecko w czasie „potopu szwedzkiego”. 7 maja 1656 roku pod Brzozogajem doszło do bitwy między oddziałami polskimi dowodzonymi przez Stefana Czarnieckiego i Jerzego Lubomirskiego, a szwedzkimi pod dowództwem księcia Adolfa Jana. Jednym z pułków polskich dowodził Jan Sobieski, późniejszy król Polski. Stefan Czarniecki ułożył plan, który przewidywał przepuszczenie wojsk szwedzkich przez Kłecko i po podejściu ich do Małej Wełny koło wsi Brzozogaj zaatakowanie w czasie przeprawy, jednocześnie od tyłu i od czoła. Szwedzi zaatakowali jednak wcześniej, co spowodowało porażkę oddziałów Czarnieckiego. Opór przeciwko Szwedom zorganizowali także mieszczanie kłeccy pod dowództwem piwowara Tataka. Gdy Szwedzi przełamali opór, zemścili się strasznie na mieszczanach: grabili i zabijali, nawet tych, którzy schronili się w kościele.

Zabory- W 1793 roku Kłecko znalazło się pod zaborem pruskim. Do miasta zaczęli napływać koloniści nimieccy. Kłecczanie rozpoczęli walkę o zachowanie polskości. Powstawały pierwsze organizacje, które pomagały przetrwać w czasie utraty przez państwo polskie niepodległości. Ważną rolę odegrało Towarzystwo „Przemysłowców”, Katolickie Towarzystwo Robotników i Towarzystwo Śpiewacze „Jedność”. Organizacje te kształtowały postawy patriotyczne, propagowały i ocalały od zapomnienia polską kulturę i tradycję. Swoją działalność rozpoczął Bank Ludowy, który pomagał finansowo rolnikom, by mogli konkurować z Niemcami i nie musieli sprzedawać swoich gospodarstw w obce ręce. W 1905 roku uczniowie i ich rodzice włączyli się do strajku szkolnego, którego celem było przywrócenie nauki religii w języku polskim. Strajk w Kłecku trwał do 1906 roku. 

Powstanie Wielkopolskie - Powstanie Wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu i szybko ogarnęło całą Wielkopolskę. Dzień później przygotowania do walk rozpoczęły się w Kłecku. Komendantem został wybrany podporucznik armii niemieckiej Edmund Rogalski, późniejszy burmistrz Jarocina. 29 grudnia mieszkańcy obudzili się już w wolnym mieście. Wszystkie ważne urzędy były w rękach Polaków. Powstał też oddział powstańczy, który swoją pierwszą bitwę stoczył pod Łopiennem. Później oddział ten walczył m.in. pod Mroczą, Nakłem, Wyrzyskiem, Wysoką i Szubinem. Kłecczanie pamiętali o swoich powstańcach i na cmentarzu, we wspólnej mogile zostało pochowanych dziewięciu z nich. W 1925 roku ufundowano im pomnik, a przy drodze do nekropolii posadzono – ku ich czci – dziewięć lip.

Niepodległość - Życie w Kłecku w odrodzonej Polsce tętniło. Działały liczne organizacje kulturalne m.in. Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, Związek Harcerstwa Polskiego, Koło Powstańców Wielkopolskich. Pierwszym urzędującym burmistrzem był niejaki Kamieniecki, a ostatnim – Jan Garski. W tym też okresie przebudowano kamieniczki na Rynku a ks. Maksymilian Koncewicz w latach trzydziestych wyremontował kościół parafialny i dobudował do niego kaplicę oraz dostawił wieżę. Od tego czasu dwie wieże kościelne (kościoła katolickiego i ewangelickiego) górowały nad miastem. W 1973 roku kościół ewangelicki rozebrano. W okresie międzywojennym w Kłecku obok siebie mieszkali Polscy, Niemcy i Żydzi. Każde wyznanie miało swoją świątynię i cmentarz. Cmentarze niemiecki, żydowski i polski były położone blisko siebie i tę część miasta nazywano Kierkowo, od niemieckiego słowa Kirchhoff i żydowskiego Kirkut, oznaczającego cmentarz.

 Obrona Cywilna Kłecka - 1 września 1939 roku wybuchła II wojna światowa. Kłecko zaczęło przygotowywać się do obrony. Powołano Komendanta Obrony Cywilnej Kłecka którym został Jan Lapis, zaś jego zastępcą Tadeusz Kutzner. Armia niemiecka do Kłecka zbliżyła się 8 września. Tego też dnia doszło do pierwszej potyczki z Niemcami w trakcie której zginął 17-letni harcerz Sylwester Śliwiński. Był on pierwszym poległym obrońcą Kłecka. Na drugi dzień Niemcy przełamali opór obrońców i weszli do miasta. Ludność spędzono na Rynek, mordując po drodze wiele osób. Zginęli m.in. dwaj kolejni harcerze Walerian i Stanisław Mężyńscy. Na Rynku odbyła się selekcja mieszkańców. Podejrzanych o udział w obronie podzielono na dwie grupy. Jedną grupę rozstrzelano jeszcze tego samego dnia nad brzegami Małej Wełny. Druga grupa została stracona 10 września na terenie miejskiej strzelnicy. Dowódców obrony aresztowano i także rozstrzelano prawdopodobnie gdzieś w lasach pod Wągrowcem. Z kolei na Dalkach w Gnieźnie życie stracił inny obrońca Kłecka, tymczasowy burmistrz miasta we wrześniu 1939r. ks. Maksymilian Koncewicz. Szacuje się,  że w trakcie wojny zginęło ponad trzystu mieszkańców Kłecka. W 1968 roku miasto Kłecko zostało odznaczone Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, a w 1989 roku na Rynku został odsłonięty pomnik ku czci poległych obrońców Kłecka. Ze względu na swoje bohaterstwo Kłecko często jest nazywane „Wielkopolskim Westerplatte”.

"Spacerem po Kłecku" - 2011r. UMGK

Copyright © 2011 Urząd Miejski Gminy Kłecko, ul. Dworcowa 14, 62 - 270 Kłecko, tel. 61 427 01 25,  fax 61 427 02 21